Εφημεριδάκι με online ενημέρωση για επαγγελματίες υγείας

 

 

          Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΓΙΑ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ

 

         ΘΕΜΑΤΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ:

           1. Βιοθεραπεία της ΧΑΠ με βλαστοκύτταρα

           2. Το τέλος της προληπτικής μαστογραφίας

           3. Τριχόπτωση σε υγιείς γυναίκες

           4. Ανεπιθύμητες ενέργειες των αντιισταμινικών

 

 

 

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

 

ΙΑΤΡΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ

 

ΤΕΣΤ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

 

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

 

Βρείτε το χρόνο αναμονής

για όλες τις ειδικότητες στα νοσοκομεία της Αθήνας

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Βιοθεραπεία της ΧΑΠ με βλαστοκύτταρα

γράφει ο Αντώνιος Παπακωνσταντίνου

Πνευμονολόγος ειδ. στην αλλεργία και την πρωτεωμική

Η παραδοσιακή θεραπεία της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) περιλαμβάνει τη χορήγηση βρογχοδιασταλτικών ή/και κορτικοστεροειδών φαρμάκων και ενδεχόμενα τη συμπληρωματική χορήγηση οξυγόνου.

Εάν ο ασθενής καπνίζει συνιστάται να διακόψει άμεσα το κάπνισμα.

Παρόλα αυτά όμως η νόσος συνήθως συνεχίζει να εξελίσσεται και τελικά ο πάσχων εμφανίζει μόνιμη αναπνευστική ανεπάρκεια και επακόλουθη αναπηρία.

Η ενδοφλέβια χορήγηση αυτόλογων (του ίδιου του ασθενή) βλαστοκυττάρων φαίνεται ότι αποτελεί μια συμπληρωματική εναλλακτική βιολογική θεραπεία με θετικά αποτελέσματα.

Πράγματι μετά την έγχυση των βλαστοκυττάρων πολλοί ασθενείς ανέφεραν ότι παρουσίασαν βελτίωση στις τιμές των αναπνευστικών αερίων του αρτηριακού αίματος και μείωσαν ή διέκοψαν εντελώς τη συμπληρωματική οξυγονοθεραπεία.

Η βιολογική αυτή μέθοδος θεραπείας της ΧΑΠ εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια συστηματικά στις ΗΠΑ και περιστασιακά σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες.

Η μεθοδολογία της θεραπείας με αυτόλογα βλαστοκύτταρα είναι σχετικά απλή.  Τα αδιαφοροποίητα βλαστοκύτταρα (stem cells) λαμβάνονται από τον ίδιο τον ασθενή είτε με λήψη μυελού των οστών είτε ακόμη απλούστερα με λήψη φλεβικού αίματος.  Ο μυελός των οστών είναι πλούσιος σε αιμοποιητικά καθώς και μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα, ενώ το φλεβικό αίμα περιέχει μόνο αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα και σε μικρότερο αριθμό.

Μετά τον in vitro (στο εργαστήριο) διαχωρισμό των βλαστοκυττάρων, αυτά χορηγούνται ενδοφλέβια στον ασθενή, εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος και παγιδεύονται στους πνεύμονες, όπου προάγουν την επούλωση των βλαβών που έχει προκαλέσει η χρόνια φλεγμονή (βλ. Α. Παπακωνσταντίνου: Ενδογενείς παράγοντες στη ΧΑΠ. IDEA Medical Newsletter 2014:2,1).

Η όλη διαδικασία διαρκεί τυπικά 3 ημέρες και δεν απαιτείται εισαγωγή του ασθενούς σε νοσοκομείο.

Σχηματικά η μεθοδολογία απεικονίζεται στο παρακάτω σχήμα:

Από τα μέχρι σήμερα υπάρχοντα ευρήματα προκύπτει ότι η ενδοφλέβια χορήγηση βλαστοκυττάρων επιδρά θετικά σταματώντας την εξέλιξη της ΧΑΠ και ενδεχόμενα βελτιώνει ορισμένες άλλες φλεγμονώδεις πνευμονικές παθήσεις γιατί τα βλαστοκύτταρα παγιδεύονται κατά τη διέλευση του αίματος από τους πνεύμονες (πνευμονική παγίδα – pulmonary trap) και δεν εισέρχονται στη συστηματική κυκλοφορία.

Η ύπαρξη της πνευμονικής παγίδας είναι και ο λόγος για τον οποίο η μέθοδος δεν χρησιμοποιείται για φλεγμονώδη νοσήματα που προσβάλλουν άλλα (πλην των πνευμόνων) όργανα.

(2016)

 

 

 

Το τέλος της προληπτικής μαστογραφίας;

Άρθρο ειδικού συνεργάτη

Επί χρόνια οι γιατροί αγωνίζονταν να πείσουν τις γυναίκες να υποβάλλονται κατ’ έτος από την ηλικία των 35 ή των 40 ετών σε προληπτική μαστογραφία.  Σήμερα όμως τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι πιθανότατα η προληπτική μαστογραφία είναι επιβλαβής, με την έννοια ότι οι κίνδυνοι από την χρήση της είναι πολύ περισσότεροι από το πιθανό όφελος που προσφέρει 1 .

Τον περασμένο χρόνο το Ελβετικό Ιατρικό Συμβούλιο (Swiss Medical Board) αφού εξέτασε όλα τα διαθέσιμα στοιχεία συνέστησε την κατάργηση της προληπτικής μαστογραφίας 2 .

Περισσότερο συντηρητική η Ομάδα Εργασίας των Αμερικανικών Υπηρεσιών Πρόληψης (US Preventive Services Task Force - USPSTF) τον Απρίλιο του 2015 εξέδωσε νέο σχέδιο συστάσεων σχετικά με το ποιές γυναίκες θα πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο και πόσο συχνά.  Σ’ αυτό το αρχικό σχέδιο δεν συνιστάται η μαστογραφία ως έλεγχος ρουτίνας σε γυναίκες κάτω των 50 ή άνω των 74 χρόνων.  Για τις ηλικίες 50-74 ετών συνιστάται προληπτικός έλεγχος κάθε 2 χρόνια 3 .

Μια συστηματική αξιολόγηση με βάση όλα τα διαθέσιμα στοιχεία για τα έτη 1960-2014 έδειξε ότι για κάθε 10.000 γυναίκες στην ηλικία των 50 ετών, οι οποίες ελέγχθηκαν σε ετήσια βάση κατά τη διάρκεια μιας δεκαετίας, υπήρχαν μόνο 5 στις οποίες προλήφθηκε ο θάνατος από καρκίνο του μαστού.  Ωστόσο σε περισσότερες από 6100 γυναίκες διαπιστώθηκαν ψευδώς θετικά ευρήματα που οδήγησαν σε πρόσθετες απεικονιστικές εξετάσεις ή περιττές βιοψίες 4 .

Βιβλιογραφία

Topol Ε. Time to End Routine Mammography. May 06,2015. Available online at http://www.medscape.com/viewarticle/844153

Biller-Andorno N, Jüni P. Abolishing mammography screening programs? A view from the Swiss medical board. N Engl J Med. 2014; 370:1965-196. Abstract

USPSTF Updates Its Breast Cancer Screening Recommendations. April 20, 2015. Available online at http://www.medscape.com/viewarticle/843410

Elmore JG, Kramer BS. Breast cancer screening toward informed decisions. JAMA. 2014;311:1298-1299. Abstract

(2016)

 

 

 

Τριχόπτωση σε υγιείς γυναίκες

Ο ρόλος των ιχνοστοιχείων

Άρθρο ειδικού συνεργάτη

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΧΟΦΥΪΑ

Στο τριχωτό της κεφαλής υπάρχουν φυσιολογικά από 100.000 έως 300.000 τριχοθυλάκια από τα οποία προέρχονται οι τρίχες. Βέβαια πολλά από τα τριχοθυλάκια αυτά είναι αδρανή.

Η ανάπτυξη των τριχών του κεφαλιού ακολουθεί κυκλική πορεία. Στην πρώτη φάση (αναγενής) η τρίχα αυξάνεται σε μήκος.  Στο τέλος της αναγενούς φάσης ο ρυθμός αύξησης της τρίχας μειώνεται και στη βάση της τρίχας σχηματίζεται μια διόγκωση (καταγενής φάση).  Τέλος η τρίχα πέφτει σε μια φάση ηρεμίας (τελογενής).

Σε γενικές γραμμές η αναγενής φάση διαρκεί κατά μέσο όρο 1000 ημέρες (3 χρόνια), η καταγενής λίγες ημέρες και η τελογενής άλλες 100 περίπου ημέρες (3 μήνες).  Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι η διάρκεια αυτών των φάσεων είναι διαφορετική σε κάθε άτομο και εξαρτάται τόσο από γενετικούς παράγοντες όσο και από την επάρκεια του οργανισμού σε ορισμένα θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.  Φυσιολογικά κάθε στιγμή 10-15% των τριχών της κεφαλής βρίσκονται σε τελογενή φάση.

 

Φυσιολογικά 50-150 τρίχες αποπίπτουν κάθε μέρα, επειδή όμως άλλες τόσες περίπου αναπαράγονται δεν παρατηρούνται διαφορές στην πυκνότητα των τριχών.  Όταν οι τρίχες που πέφτουν είναι περισσότερες από αυτές που παράγονται μιλάμε για αλωπεκία ή τριχόπτωση.

Υπάρχουν διάφορα παθολογικά αίτια που ενοχοποιούνται για την τριχόπτωση στις γυναίκες:

(1) Ορμονικές διαταραχές από δυσλειτουργία των ωοθηκών, του θυρεοειδούς κλπ.

(2) Γενετικοί - ενδοκρινικοί παράγοντες (ανδρογενετική αλωπεκία).

(3) Λοιμώδη νοσήματα (π.χ. σύφιλη, μυκητίαση από τριχόφυτο).

(4) Επίδραση φυσικών παραγόντων (π.χ. εγκαύματα από θερμότητα ή ακτινοβολία)

(5) Λήψη ορισμένων φαρμάκων (π.χ. κυτταροστατικά, αντιπηκτικά).

(6) Αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. δερματικός ερυθηματώδης λύκος, γυροειδής αλωπεκία).

Όλες αυτές συνολικά οι παθολογικές καταστάσεις ενοχοποιούνται για λιγότερο από 5% των περιπτώσεων αυξημένης τριχόπτωσης στις γυναίκες  Αντίθετα το 95% των γυναικών που παραπονούνται για τριχόπτωση είναι άτομα, φαινομενικά τουλάχιστον, υγιή που δεν πάσχουν από κάποιο καθορισμένο νόσημα.

 

ΑΛΗΘΕΙΕΣ & ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΧΟΠΤΩΣΗ

Αντίθετα με τους άνδρες στους οποίους το φαινόμενο θεωρείται φυσιολογικό, η αραίωση του τριχωτού της κεφαλής των γυναικών δεν είναι αισθητικά αποδεκτή στις δυτικές κοινωνίες.  Έτσι δημιουργήθηκαν διάφορες προλήψεις, που συχνά δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, αλλά και διάφοροι επιχειρηματίες βρήκαν την ευκαιρία να κερδοσκοπήσουν «θεραπεύοντας» αυτή την κατάσταση.

Πριν προχωρήσουμε θεωρείται σκόπιμο να αναφερθούμε με λίγα λόγια στις συχνότερες από τις δοξασίες που κυκλοφορούν με βάση τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα.

Η πιο συχνή αιτία τριχόπτωσης στις γυναίκες είναι η κληρονομικότητα;

Αντίθετα με τους άνδρες στους οποίους πράγματι η συχνότερη αιτία για την εμφάνιση αλωπεκίας (φαλάκρα) είναι η κληρονομικότητα, στις γυναίκες ο παράγοντας αυτός δεν φαίνεται να είναι σημαντικός.  Κι αυτό γιατί η ορμονική σύσταση του οργανισμού της προστατεύει τη γυναίκα από τις επιδράσεις των κληρονομικών παραγόντων.  Τριχόπτωση (συνήθως πρόσκαιρη) παρατηρείται όταν η ορμονική ισορροπία διαταράσσεται π.χ. κατά την εμμηνόπαυση, την εγκυμοσύνη ή τη λήψη ορμονικών σκευασμάτων.  Σε παθολογικές καταστάσεις που στον οργανισμό της γυναίκας κυκλοφορούν αυξημένα ποσά ανδρογόνων ορμονών τότε είναι δυνατόν να ενεργοποιηθούν οι κληρονομικοί παράγοντες και να εμφανιστεί η παθολογική κατάσταση που ονομάζεται ανδρογενετική αλωπεκία.

Η αυξημένη τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη οφείλεται σε ορμονικούς παράγοντες;

Ίσως σε ένα πολύ μικρό ποσοστό.  Όμως ο κύριος λόγος τριχόπτωσης μετά τον τοκετό είναι το γεγονός ότι το έμβρυο απορρόφησε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης από τον οργανισμό της μητέρας για τις δικές του ανάγκες ένα σημαντικό ποσοστό από τα αποθέματα θρεπτικών ουσιών, βιταμινών και ιχνοστοιχείων.

Το στρες μπορεί να προκαλέσει τριχόπτωση;

Είναι αλήθεια πως η έντονη ψυχική ή και σωματική καταπόνηση (stress) προκαλεί παροδική συνήθως απώλεια τριχών.  Ο μηχανισμός είναι κυρίως ορμονικός με έκκριση ορισμένων ορμονών των επινεφριδίων (αδρεναλίνη, κορτιζόλη) οι οποίες επιδρούν στα τριχοθυλάκια.

Η περιποίηση των μαλλιών στο κομμωτήριο (hair styling) προκαλεί τριχόπτωση;

Ίσως ορισμένοι τύποι χτενίσματος όπως οι πολύ σφικτοί κότσοι ή τα κοτσιδάκια τύπου ponytail μπορούν να προκαλέσουν τριχόπτωση, η οποία οφείλεται στην αυξημένη τάση.  Η χρήση λακ, ζελέ ή βαφών μπορεί επίσης να προκαλέσει τριχόπτωση.  Αυτά τα χημικά παρασκευάσματα προκαλούν βλάβη στο στέλεχος της τρίχας.  Όμως σε όλες αυτές τις περιπτώσεις τα τριχοθυλάκια, που βρίσκονται κάτω από την επιδερμίδα μένουν ανέπαφα.

Το πιστολάκι είναι «αποτεφρωτήρας τριχοθυλακίων»;

Δεν υπάρχει καμιά πειστική απόδειξη πως ο στεγνωτήρας μαλλιών (πιστολάκι) ευνοεί την τριχόπτωση ή λεπταίνει τις τρίχες.  Ωστόσο καλό είναι να μη ρυθμίζεται πολύ υψηλά η θερμοκρασία και να διατηρείται κάποια απόσταση κατά το στέγνωμα.

Η κοπή των μαλλιών τα «δυναμώνει»;

Ευσεβής πόθος.  Η ανάπτυξη των μαλλιών (και το μήκος τους) εξαρτάται από τη διάρκεια της αναγενούς φάσης που όπως είπαμε είναι μοναδική σε κάθε άνθρωπο και εξαρτάται τόσο από κληρονομικούς παράγοντες όσο και από την περιεκτικότητα σε ορισμένα θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.

Το βούρτσισμα και το μασάζ «δυναμώνουν» τα μαλλιά;

Υπάρχει ένας μύθος πως αν κάποια γυναίκα βουρτσίζει τα μαλλιά της 100 φορές την ημέρα, αυτά θα δυναμώσουν γιατί βελτιώνεται η κυκλοφορία του αίματος στο δέρμα.  Το ίδιο υποτίθεται πως κάνει η μάλαξη (massage) του τριχωτού δέρματος.  Η επιστημονική αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει καμιά διαφορά στην αιμάτωση του δέρματος του κεφαλιού είτε είναι φαλακρό είτε σκεπάζεται από πυκνό τρίχωμα.

Ειδικά συμπληρώματα ή φόρμουλες βιταμινών, αμινοξέων και ιχνοστοιχείων ελαττώνουν την τριχόπτωση;

Πολύ συχνά η έλλειψη αλλά και η περίσσεια κάποιου θρεπτικού συστατικού μπορεί να προκαλέσει άλλοτε άλλου βαθμού τριχόπτωση.  Ακραίες στερητικές καταστάσεις είναι σπάνιες στις δυτικές κοινωνίες και παρατηρούνται μόνο μετά την εγκυμοσύνη ή σε ομάδες με ειδικές διατροφικές συνήθειες όπως οι αυστηρά χορτοφάγοι (vegans).  Η χορήγηση συμπληρωμάτων διατροφής σταθερής σύστασης (ενδεικτικά: Priorin, Aminactif) μπορεί μερικές φορές να βελτιώσει την κατάσταση.  Αν όμως από τον οργανισμό λείπει κάποιο στοιχείο που δεν περιέχεται στη σύνθεση του σκευάσματος τότε η τριχόπτωση θα συνεχιστεί ή και θα επιδεινωθεί.  Πολύ χειρότερα θα είναι τα πράγματα αν στον οργανισμό υπάρχει περίσσεια κάποιου στοιχείου που περιέχεται στο σκεύασμα.  Στην τελευταία περίπτωση οι συνέπειες από τη χορήγηση του σκευάσματος είναι απρόβλεπτες, αφού το συστατικό αυτό ενδέχεται να αυξηθεί σε τοξικά επίπεδα.

 

Η πιο γνωστή περίπτωση τοξικής επίδρασης διατροφικού συμπληρώματος είναι η υπερβιταμίνωση Α, που προκαλεί μόνιμη και μη αναστρέψιμη αλωπεκία (φαλάκρα).

 

ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΙΧΟΠΤΩΣΗ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Στη βιολογία ιχνοστοιχεία ή ολιγοστοιχεία (trace elements ή oligoelements) ονομάζονται ανόργανες ουσίες που σε πολύ μικρές ποσότητες είναι απαραίτητες για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού.  Τα συστατικά αυτά είναι συνήθως μέταλλα, τα οποία πρέπει να τα προσλάβει ο οργανισμός με τις τροφές γιατί δεν μπορεί να τα συνθέσει μόνος του.  Απαραίτητες για τον οργανισμό σε μικροποσότητες είναι και ουσίες οργανικής προέλευσης, οι βιταμίνες.

Τα ιχνοστοιχεία αποτελούν συστατικά και των τριχών.  Μάλιστα σε ορισμένα εργαστήρια του εξωτερικού προσδιορίζονται τα ιχνοστοιχεία σε δείγματα τριχών.  Η μέθοδος όμως αυτή δεν είναι ιδιαίτερα αξιόπιστη γιατί προσμετρώνται και ιχνοστοιχεία προερχόμενα από επιμόλυνση των τριχών λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και υπολείμματα από σαμπουάν, βαφές κλπ.

Σίδηρος: Η επιστημονική έρευνα έχει δείξει πως η έλλειψη σιδήρου είναι συχνή αιτία τριχόπτωσης σε γυναίκες.  Η έλλειψη αυτού του μετάλλου μπορεί να συνοδεύεται από αναιμία, αλλά υπάρχουν πολλά περιστατικά τριχόπτωσης στα οποία η τιμή της αιμοσφαιρίνης είναι φυσιολογική.  Στις περισσότερες περιπτώσεις σιδηροπενίας ανευρίσκονται μειωμένα τόσο ο σίδηρος στον ορό του αίματος όσο και η φερριτίνη που αντιπροσωπεύει τα αποθέματα σιδήρου.  Καλύτερη μέθοδος προσδιορισμού του σιδήρου είναι η ατομική απορρόφηση, η οποία όμως δεν χρησιμοποιείται συχνά λόγω του ότι απαιτεί ακριβό εξοπλισμό και εξειδικευμένο προσωπικό.

Η διόρθωση του επιπέδων σιδήρου επιφέρει βραδεία βελτίωση της τριχόπτωσης.  Συνήθως απαιτούνται 2-3 μήνες για να ελαττωθεί η τριχόπτωση και άλλους 3-6 μήνες για να αποκτήσουν οι νέες τρίχες ικανοποιητικό μήκος, ώστε να αυξηθεί ο όγκος των μαλλιών.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι και η περίσσεια σιδήρου στον οργανισμό προκαλεί τριχόπτωση και υπέρχρωση του δέρματος εκτός από τις βλάβες που προκαλεί στα εσωτερικά όργανα (αιμοσιδήρωση).

Πυρίτιο: Το πυρίτιο είναι απαραίτητο για τη φυσιολογική ανάπτυξη των τριχών.  Έρευνες που έχουν γίνει στην πρώην Σοβιετική Ένωση, αλλά και στα Ιατρικά Διαγνωστικά Εργαστήρια, δείχνουν πως η έλλειψη πυριτίου προκαλεί τριχόπτωση.  Στη θεραπευτική χρησιμοποιείται το διοξείδιο του πυριτίου (Silica).  Ορισμένα σαμπουάν περιέχουν silica, όμως δεν είναι ως σήμερα γνωστό αν η τοπική εφαρμογή έχει αποτελέσματα.  Το πυρίτιο αίματος στην Ελλάδα προσδιορίζεται αποκλειστικά στα Ιατρικά Διαγνωστικά Εργαστήρια.

Ψευδάργυρος: Σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες επιστημονικές έρευνες η έλλειψη ψευδαργύρου (Zinc) αυξάνει την έκκριση μιας ουσίας που λέγεται παράγοντας νέκρωσης των όγκων (TNF-α) η οποία ερεθίζει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να καταστρέφει τους ιστούς του σώματος περιλαμβανομένων και των τριχών.  Αυτός είναι ο μηχανισμός με τον οποίο η έλλειψη ψευδαργύρου προκαλεί τριχόπτωση στις γυναίκες.  Αλλά και η περίσσεια ψευδαργύρου, όπως και η χορήγηση υψηλών δόσεων συμπληρωμάτων προκαλεί επιβράδυνση της αύξησης του μήκους των τριχών με άμεση επίδραση στην αναγενή φάση.

Σελήνιο: Το ισχυρό αντιοξειδωτικό σελήνιο βοηθά τον οργανισμό να χρησιμοποιήσει τις διάφορες πρωτεΐνες που καταναλώνει και οι τρίχες αποτελούνται από πρωτεΐνες κατά κύριο λόγο.  Αυτός φαίνεται πως είναι ο κύριος μηχανισμός με τον οποίο η έλλειψη σεληνίου προκαλεί τριχόπτωση.  Σε κάθε περίπτωση το σελήνιο σε υψηλές συγκεντρώσεις είναι τοξικό. 

Μολυβδαίνιο: Σε υψηλές συγκεντρώσεις το μολυβδαίνιο προκαλεί μεταξύ των άλλων τριχόπτωση.  Το μολυβδαίνιο αίματος στην Ελλάδα προσδιορίζεται αποκλειστικά στα Ιατρικά Διαγνωστικά Εργαστήρια

Χαλκός: Η έλλειψη χαλκού προκαλεί μεταξύ των άλλων τριχόπτωση και πρόωρο αποχρωματισμό (λεύκανση) των μαλλιών.

Χρώμιο: Υπάρχουν αρκετές έρευνες που δείχνουν πως η περίσσεια χρωμίου εκδηλώνεται με τριχόπτωση στις γυναίκες.

Μαγγάνιο: Η έλλειψη μαγγανίου προκαλεί επιβράδυνση της αναγενούς φάσης των τριχών και η λήψη συμπληρωμάτων μαγγανίου διορθώνει αυτή την κατάσταση.  Τα συμπληρώματα μαγγανίου εξάλλου ελαττώνουν την τριχόπτωση που προκαλείται από περίσσεια ψευδαργύρου (όταν φυσικά δεν υπάρχει περίσσεια μαγγανίου).

Ρουβίδιο: Το ρουβίδιο είναι ένα σπάνιο στη φύση ιχνοστοιχείο η σχετική έλλειψη του οποίου εκδηλώνεται και με τριχόπτωση.  Η έλλειψη του ιχνοστοιχείου σ’ αυτή την περίπτωση εκδηλώνεται έμμεσα και συγκεκριμένα προκαλεί ορμονικές διαταραχές από δυσλειτουργία της υπόφυσης.  Το ρουβίδιο αίματος στην Ελλάδα προσδιορίζεται αποκλειστικά στα Ιατρικά Διαγνωστικά Εργαστήρια

Μόλυβδος, Κάδμιο, Αργίλιο (Αλουμίνιο): Αυτά τα μέταλλα είναι εξαιρετικά τοξικά κυρίως για το νευρικό σύστημα και η τιμή τους στο αίμα δεν πρέπει ποτέ να υπερβαίνει ορισμένα όρια.  Σε τοξικά επίπεδα όπως είναι αναμενόμενο προκαλούν και τριχόπτωση, αλλά αυτό είναι το μικρότερο κακό.

Άλλα ιχνοστοιχεία: Άλλα σημαντικά ιχνοστοιχεία που ο προσδιορισμός τους έχει αξία είναι το βανάδιο, το ιώδιο, το κοβάλτιο, το νικέλιο κ.ά..  Τα σημαντικότερα ιχνοστοιχεία προσδιορίζονται στο αίμα από τα Ιατρικά Διαγνωστικά Εργαστήρια ΙΔΕΑ και το συνεργαζόμενο εργαστήριο CEIA Lab (Βρυξέλλες) με σπεκτροφωτόμετρο ατομικής απορρόφησης (GF-AAS) και βγαίνει ένα διάγραμμα με τις ελλείψεις και τις περίσσειες σε καθένα.

Στην εικόνα παρακάτω πραγματικό διάγραμμα 15 ιχνοστοιχείων γυναίκας 46 ετών με σοβαρή τριχόπτωση.  Παρατηρούνται σοβαρές ελλείψεις πυριτίου και σιδήρου.  Χορήγηση συμπληρωμάτων διατροφής με τα δύο αυτά μέταλλα βελτίωσε θεαματικά την κατάσταση.

 

 

Για όσους ενδιαφέρονται το παρόν άρθρο διατίθεται δωρεάν σε μορφή καλαίσθητου ολιγοσέλιδου φυλλαδίου.  Ζητείστε να σας αποσταλεί με email στο idea@eurolab.gr ή τηλεφωνείστε στο 210/3609363

(2016)

 

 

 

Ανεπιθύμητες ενέργειες των αντιισταμινικών

γράφει ο Αντώνιος Παπακωνσταντίνου

Πνευμονολόγος ειδ. στην αλλεργία και την πρωτεωμική

Οι αναστολείς των υποδοχέων Η1 της ισταμίνης (γνωστοί απλώς ως αντιισταμινικά) είναι φάρμακα που χρησιμοποιούνται ευρέως, είτε γιατί συνταγογραφούνται από γιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων, είτε γιατί οι άρρωστοι τα προμηθεύονται απευθείας από τα φαρμακεία χωρίς συνταγή.  Κάποιοι μάλιστα ασθενείς λαμβάνουν συνδυασμούς δύο ή περισσοτέρων Η1 αναστολέων, ενέργεια που δεν αποτελεί δόκιμη ιατρική πρακτική.

Αντιισταμινικά περιέχονται και στα μη συνταγογραφούμενα (ΜΗΣΥΦΑ) έτοιμα μίγματα φαρμάκων που κυκλοφορούν στην αγορά για την αντιμετώπιση του βήχα και των υπολοίπων συμπτωμάτων των ιώσεων και του κοινού κρυολογήματος (cough & cold).

Αν και η πιο γνωστή ανεπιθύμητη ενέργεια των Η1 αναστολέων είναι η υπνηλία, η πλέον σοβαρή είναι η κοιλιακή ταχυκαρδία δίκην ριπιδίου (torsade de pointes), όπως φαίνεται στο ΗΚΓράφημα της εικόνας, κατάσταση που μπορεί να προκαλέσει αιφνίδιο θάνατο.  Δύο αντιισταμινικά έχουν περισσότερο ενοχοποιηθεί γι αυτή την πολύ σοβαρή παρενέργεια, η τερφεναδίνη και η αστεμιζόλη (Hismanal), που έχουν ήδη αποσυρθεί από την ελληνική αγορά.

Οι σοβαρότερες παρενέργειες από τη λήψη αντιισταμινικών αναφέρονται σε ενημερωτικό άρθρο των Gharahbaghian και συν. που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό portal Medscape (2015).  Η εμφάνιση ενός ή περισσοτέρων από τα παρακάτω ευρήματα αποτελεί ένδειξη πιθανής τοξικότητας από τη λήψη Η1 αναστολέα.  Εννοείται βέβαια ότι μπορεί να πρόκειται για εκδηλώσεις της νόσου και να μην οφείλονται στη λήψη του φαρμάκου:

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

·         Πυρετός

·         Ταχύπνοια (Συχνές αναπνοές)

·         Ταχυκαρδία

·         Υπέρταση

ΟΦΘΑΛΜΟΙ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ (λόγω των αντιχολινεργικών ιδιοτήτων των αντιισταμινικών)

·         Μυδρίαση (διαστολή της κόρης του ματιού)

·         Συμφόρηση (μπούκωμα) και ξηρότητα της μύτης

·         Ξηρότητα των ματιών

·         Ξηρότητα του στόματος και του φάρυγγα.

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

·         Φλεβοκομβική ταχυκαρδία

·         Κοιλιακή ταχυκαρδία (γενικά)

·         Κοιλιακή ταχυκαρδία δίκην ριπιδίου (torsade de pointes)

·         Καρδιογενές shock

·         Υπέρταση

ΝΕΥΡΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

·         Ζάλη

·         Αταξία (αστάθεια & διαταραχή της ισορροπίας)

·         Υπερδιέγερση

·         Υπνηλία

·         Δυστονία (Συνεχείς ή διαλείπουσες ακούσιες μυϊκές συσπάσεις)

·         Δυσκινησία

·         Απώλεια πρόσφατης μνήμης

·         Ασυνάρτητη ομιλία

·         Τοξική ψύχωση, που εκδηλώνεται με άγχος, διέγερση ή ψευδαισθήσεις (συνήθως οπτικές)

·         Ενδοκράνια αιμορραγία

·         Κώμα

Για να μη δημιουργηθούν λανθασμένες εντυπώσεις πρέπει να σημειωθεί ότι το όριο ασφάλειας των Η1 αναστολέων είναι σχετικά υψηλό και η χρόνια τοξικότητα είναι σπάνια.  Όμως η οξεία δηλητηρίαση είναι σχετικά συνηθισμένη, ειδικά στα μικρά παιδιά.

Οι περισσότερες περιπτώσεις εμφάνισης τοξικών φαινομένων έχουν παρατηρηθεί μετά από λήψη υψηλής δοσολογίας, συνδυασμού δύο αντιισταμινικών και ταυτόχρονης λήψης αντιισταμινικού με οινόπνευμα ή με ουσίες που παρεμβαίνουν στο μεταβολισμό του αντιισταμινικού, όπως είναι η ερυθρομυκίνη, η κλαριθρομυκίνη (Klaricid) κ.ά..

Βιβλιογραφία

Gharahbaghian et al. Cough, cold and allergy preparation toxicity. Available online at http://emedicine.medscape.com/article/1010513-overview (updated: December 29, 2015)

Lippincott’s IllustratedReviews: Pharmacology (5th ed.) Harvey RA et al Philadelphia, 2012

(2016)

 

 

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας